Obowiązkowe ubezpieczenia rolnika – podstawy

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wskazuje dwa ubezpieczenia, które musi mieć posiadacz gospodarstwa rolnego: OC rolnika oraz ubezpieczenie budynków rolniczych. Najwięcej wątpliwości budzi pytanie, od jakiej powierzchni te obowiązki powstają.

Hektar fizyczny a hektar przeliczeniowy

Hektar fizyczny to rzeczywista powierzchnia gruntu – dokładnie tyle, ile wynika z ewidencji gruntów (1 ha = 10 000 m²).

Hektar przeliczeniowy to jednostka umowna. Powstaje przez przemnożenie powierzchni fizycznej przez współczynnik, który zależy od rodzaju użytku (np. grunty orne, łąki, pastwiska), klasy gleby i okręgu podatkowego, w którym leży gmina. Dlatego 1 ha fizyczny słabej ziemi może dać mniej niż 1 ha przeliczeniowy, a 1 ha bardzo dobrej ziemi – więcej. Hektary przeliczeniowe stosuje się m.in. przy podatku rolnym i w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS).

Dla obowiązku OC i budynków liczą się hektary fizyczne

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych definiuje gospodarstwo rolne jako obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych jako użytki rolne gruntów pod zabudowaniami, który łącznie przekracza 1,0 ha i w całości lub w części podlega podatkowi rolnemu. Przepis mówi o powierzchni, a nie o hektarach przeliczeniowych – liczy się więc rzeczywista, fizyczna powierzchnia gruntów.

• Masz łącznie więcej niż 1 ha fizyczny takich gruntów (podlegających podatkowi rolnemu) – obowiązek OC rolnika i ubezpieczenia budynków Cię dotyczy, nawet jeśli w przeliczeniu wychodzi mniej niż 1 ha przeliczeniowy.
• Prowadzisz dział specjalny produkcji rolnej (np. szklarnie, pieczarkarnię, fermę drobiu) – obowiązek powstaje niezależnie od powierzchni.
• Obowiązek ma posiadacz gospodarstwa – także np. dzierżawca, a nie tylko właściciel.

OC rolnika

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego chroni przed skutkami szkód wyrządzonych innym osobom w związku z posiadaniem gospodarstwa. Obowiązek zawarcia umowy powstaje z dniem objęcia gospodarstwa w posiadanie – np. po zakupie, przejęciu lub wydzierżawieniu gruntów.

Ubezpieczenie budynków rolniczych

Obowiązkowe jest także ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych wymienionych w ustawie. Dotyczy to budynków o powierzchni powyżej 20 m². Obowiązek powstaje z dniem pokrycia budynku dachem – czyli już w trakcie budowy, a nie dopiero po jej zakończeniu.

Warto pamiętać o aktualizacji sumy ubezpieczenia po rozbudowie lub modernizacji, tak aby odpowiadała wartości budynku.

A co z uprawami?

W określonych sytuacjach przepisy przewidują również obowiązek ubezpieczenia upraw. Ubezpieczenia upraw i zwierząt mogą być objęte dopłatami do składek na zasadach określonych w przepisach.