IKE czy IKZE? Limity 2026, ulga podatkowa i co wybrać

Państwowa emerytura dla wielu osób będzie znacznie niższa niż ostatnie zarobki. Dlatego państwo zachęca do samodzielnego oszczędzania – i daje na to dwa konta z przywilejami podatkowymi: IKE i IKZE. Oba mają roczny limit wpłat, który przepada, jeśli nie wykorzystasz go do końca grudnia.

Limity wpłat na 2026 rok

• IKE – 28 260 zł.
• IKZE – 11 304 zł.
• IKZE dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą – 16 956 zł.

W 2027 r. limit IKE wzrośnie do 30 099 zł. Limity są ustalane co roku na podstawie prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

IKZE – korzyść od razu

Wpłaty na IKZE odliczasz od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym. Im wyższa Twoja stawka podatku, tym większy zwrot. Przykładowo wpłata całego limitu 11 304 zł zmniejsza podatek o ok. 1 356 zł przy stawce 12%, o ok. 2 148 zł przy podatku liniowym 19% i o ok. 3 617 zł przy stawce 32% – o ile Twój dochód jest wystarczająco wysoki.

Przy wypłacie po 65. roku życia (i po wpłatach w co najmniej pięciu latach kalendarzowych) zapłacisz zryczałtowany podatek 10% od całej kwoty. Wcześniejsza wypłata jest możliwa, ale wtedy pieniądze dolicza się do dochodu i opodatkowuje według Twojej stawki.

IKE – korzyść przy wypłacie

Wpłat na IKE nie odliczysz od dochodu, ale limit jest ponad dwa razy wyższy. Główna korzyść przychodzi na końcu: po 60. roku życia (lub po 55. przy wcześniejszych uprawnieniach emerytalnych) i po wpłatach w co najmniej pięciu latach kalendarzowych wypłacasz środki bez 19% podatku od zysków kapitałowych. Wcześniejszy zwrot jest możliwy – wtedy od zysku płacisz 19% podatku.

Co wybrać?

• Chcesz co roku odzyskać część podatku – zacznij od IKZE.
• Chcesz odkładać większe kwoty i mieć łatwiejszy dostęp do pieniędzy – IKE.
• Możesz jedno i drugie – wiele osób zakłada oba konta: każde ma własny limit.
• Prowadzisz działalność – masz wyższy limit IKZE, a ulga obniża podatek od dochodów z firmy.

W jakiej formie?

IKE i IKZE mogą prowadzić banki, fundusze inwestycyjne, domy maklerskie i zakłady ubezpieczeń. W tej ostatniej formie konto jest umową ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK). Zasady limitów i ulg są takie same. W produktach inwestycyjnych wartość środków zależy od wyników funduszy i może się zmniejszyć – przed podpisaniem umowy warto przeczytać kartę produktu i tabelę opłat.

Nie zostawiaj tego na ostatni dzień

Liczy się data zaksięgowania wpłaty na koncie IKE lub IKZE – do 31 grudnia. Przelewy w okresie świątecznym mogą trwać dłużej, a założenie nowego konta też wymaga chwili. Najbezpieczniej zająć się tym na początku grudnia.